Most Cigacice

Most w Cigacicach to stalowa przeprawa przez Odrę, która od stu lat łączy brzegi rzeki między Cigacicami a Leśną Górą. Konstrukcja o długości 390 metrów i szerokości 6,2 metra to nie tylko ważny element układu komunikacyjnego regionu, ale też świadek burzliwej historii Ziemi Lubuskiej. Dla miłośników industrialnej architektury i historii techniki to miejsce warte zatrzymania się – zwłaszcza że niewiele mostów w regionie może pochwalić się tak dramatycznymi losami i tak udanym powrotem do świetności.

Historia mostu – od pomysłu do realizacji

Zanim most powstał, przez Odrę w tym miejscu kursował prom. Decyzja o budowie drogi powiatowej łączącej Żary z Sulechowem zapadła w 1852 roku, a w 1857 roku trakt był już gotowy. Przez kolejne lata ruch pojazdów systematycznie wzrastał i po pięciu latach intensywność ruchu była na tyle duża, że przeprawa promowa przestała wystarczać.

Sam most oddano do użytku w kwietniu 1925 roku. Powstał w zielonogórskiej Fabryce Budowy Mostów i Konstrukcji Żelaznych Georga Beuchelta – zakładzie, który specjalizował się w tego typu konstrukcjach stalowych. Przez niemal dwie dekady most służył lokalnej społeczności, łącząc ludzi i ułatwiając transport.

29 stycznia 1945 roku, w końcowej fazie II wojny światowej, most został wysadzony przez wycofujących się niemieckich saperów. To standardowa praktyka wojskowa – niszczenie przepraw, by utrudnić przeciwnikowi posuwanie się naprzód. Zniszczenia były na tyle poważne, że dopiero w 1947 roku udało się przywrócić most do użytku.

Do czasu wybudowania nowego mostu w Cigacicach cały ruch z Zielonej Góry w kierunku Gorzowa Wielkopolskiego i Poznania odbywał się właśnie przez tę przeprawę. Most pełnił więc rolę kluczowej arterii komunikacyjnej całego regionu.

Remont, który uratował most przed zapomnieniem

Po dziesięcioleciach użytkowania konstrukcja zaczęła podupadać. W 2019 roku wprowadzono ograniczenia dla ciężkich pojazdów, a czarny scenariusz zakładał nawet całkowite zamknięcie przeprawy. W kwietniu 2020 roku ruszyły wreszcie długo oczekiwane prace remontowe.

Modernizacja miała początkowo zakończyć się w listopadzie 2021 roku, ale jak to bywa z dużymi inwestycjami – termin przesunięto. Ostatecznie ruch na moście wznowiono pod koniec marca 2022 roku, a ostatnie drobne prace wykończeniowe trwały jeszcze przez kwiecień. Remont był jedną z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych w regionie, a jego wartość sięgnęła kilkunastu milionów złotych.

Dzięki pracom konstrukcja odzyskała dawną świetność. Wymieniono zużyte elementy stalowe, odnowiono nawierzchnię, poprawiono bezpieczeństwo. Most jest teraz w doskonałym stanie technicznym i może służyć przez kolejne dekady.

Setne urodziny mostu – święto dla całej miejscowości

10 maja 2025 roku Cigacice zamieniły się w centrum regionalnego świętowania. Most obchodził swoje setne urodziny, a na uroczystości przybyły setki mieszkańców, przedstawiciele władz samorządowych, parlamentarzyści i pasjonaci historii.

Obchody rozpoczęły się o godzinie 15:00 barwnym przemarsz przez most, prowadzonym przez Orkiestrę Dętą „Zastal” z Zielonej Góry. Następnie odsłonięto pamiątkową tablicę – inicjatywę stowarzyszenia „Serce Cigacic”. Jak mówił jeden z członków stowarzyszenia, tablica jest symbolem tego, że most jest wspólnym dobrem mieszkańców.

W programie znalazły się prelekcja historyczna dr Izabeli Korniluk z Muzeum Ziemi Lubuskiej, wystawy tematyczne i konkursy, występy akrobatek oraz koncerty – od lokalnych zespołów po folkową Janusz Prusinowski Kompanię. Dodatkową atrakcją było zwiedzanie pobliskich bunkrów i degustacja lokalnych przysmaków.

Sołtys Cigacic podkreślał symbolikę jubileuszu: to czas dumy, ale i wdzięczności dla tych, którzy most wybudowali i tych, którzy go ocalili. Wicemarszałek województwa lubuskiego Sebastian Ciemnoczołowski mówił o moście jako o elemencie tożsamości regionu.

Co zobaczyć i czego się spodziewać

Most w Cigacicach to przede wszystkim obiekt użytkowy – codziennie przejeżdżają tędy mieszkańcy okolicy, kierowcy w trasie, rowerzyści. Ale warto zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć się konstrukcji z bliska.

Stalowa kratownica o długości niemal 400 metrów robi wrażenie. Z mostu rozciąga się widok na Odrę i okoliczne tereny nadrzeczne – szczególnie malowniczo wygląda to w zimowej szacie, gdy rzeka i brzegi pokryte są śniegiem. Tereny położone przy Odrze są popularnym miejscem spacerów i wycieczek rowerowych. Odcinek między Zawadą a Cigacicami to jeden z częściej wybieranych kierunków na weekendowe wędrówki.

Most nie jest typową atrakcją turystyczną z biletami i przewodnikami. To po prostu część lokalnego krajobrazu, miejsce codzienne i zwyczajne, ale właśnie przez to autentyczne. Dla miłośników fotografii industrialnej i historii techniki to gratka – stalowe elementy konstrukcji, nitowane połączenia, masywne podpory to świadectwo inżynierii z początku XX wieku.

Dla kogo to miejsce

Most w Cigacicach nie jest celem samym w sobie, ale może być częścią szerszej wycieczki po okolicach Zielonej Góry. Pasjonatom historii techniki i architektury przemysłowej z pewnością przypadnie do gustu. Osoby zainteresowane historią wojenną mogą połączyć wizytę z zwiedzaniem pobliskich bunkrów.

Rowerzyści docenią most jako element malowniczej trasy wzdłuż Odry. Ścieżka rowerowa prowadząca z Zawady do Cigacic to przyjemna opcja na kilkugodzinną przejażdżkę. Rodziny z dziećmi również mogą wybrać się na spacer – choć nie ma tu placu zabaw czy innych typowych atrakcji dla najmłodszych, sama przeprawa przez rzekę i widoki mogą być ciekawe.

Warto też zajrzeć do Cigacic podczas lokalnych wydarzeń. Jeśli w okolicy organizowane są festyny, pikniki czy inne imprezy – często odbywają się one właśnie w pobliżu mostu, który pełni funkcję lokalnego punktu centralnego.

Praktyczne informacje – jak dotrzeć i co warto wiedzieć

Most w Cigacicach znajduje się na drodze powiatowej nr 1187F łączącej Cigacice z Zawadą. Z Zielonej Góry to około 15-20 minut jazdy samochodem. Wystarczy kierować się na północ w stronę Sulechowa, a następnie skręcić w kierunku Cigacic. Most jest dobrze widoczny i trudno go przegapić.

Dojazd komunikacją publiczną jest możliwy, choć wymaga sprawdzenia rozkładów jazdy autobusów lokalnych. Cigacice leżą na trasie niektórych linii obsługujących okolice Zielonej Góry, ale częstotliwość kursów może być ograniczona, zwłaszcza w weekendy.

Ceny: Most jest obiektem ogólnodostępnym, przejazd i przejście są bezpłatne. Nie ma tu opłat parkingowych ani wstępu.

Godziny: Most jest dostępny przez całą dobę jako element infrastruktury drogowej. Oczywiście czasami mogą wystąpić ograniczenia – jak to miało miejsce we wrześniu 2024 roku, gdy most został tymczasowo zamknięty podczas powodzi na Odrze. Takie sytuacje są jednak wyjątkowe i związane z bezpieczeństwem.

Czas wizyty: Na sam spacer po moście i podziwianie widoków wystarczy 15-30 minut. Jeśli planuje się dłuższą wycieczkę rowerową lub pieszą wzdłuż Odry, warto przeznaczyć 2-3 godziny. Połączenie wizyty z eksploracją okolicy, zwiedzaniem bunkrów czy piknikiem nad rzeką może zająć pół dnia.

Parking: Przy moście można zaparkować samochód, choć nie ma tu wydzielonego dużego parkingu. Najlepiej zostawić auto w bezpiecznym miejscu przy drodze i przejść się pieszo.

Dostępność: Most jest dostępny dla pieszych, rowerzystów i samochodów. Osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich mogą przejechać przez most, choć warto mieć na uwadze, że nawierzchnia może być nierówna w niektórych miejscach.