Park Książęcy Żagań

Park Książęcy w Żaganiu to jedno z największych założeń parkowych w Lubuskiem – rozciąga się na ponad 77 hektarów w samym centrum miasta, tuż nad rzeką Bóbr. To miejsce, gdzie historia splata się z naturą, a spacer może trwać godzinę albo całe popołudnie, bo jest co oglądać. Wokół barokowego pałacu rozciągają się alejki, zabytkowe budynki, fontanny i dzikie zakątki, gdzie można spotkać sarny.

Historia parku – od zwierzyńca do ogrodu krajobrazowego

Początki parku sięgają XVII wieku, kiedy Albrecht von Wallenstein – dowódca wojsk cesarskich podczas wojny trzydziestoletniej – założył tu zwierzyniec. Nie była to jeszcze ta forma, którą znamy dziś. Prawdziwy rozkwit nastąpił znacznie później, w XIX wieku, za czasów księżnej Doroty Talleyrand-Périgord.

Księżna Dorota przejęła księstwo w 1842 roku i przez kolejne lata systematycznie powiększała i upiększała park. W 1858 roku jego powierzchnia liczyła już 200 hektarów. Za projekt założenia odpowiadał Fryderyk Teichert, książęcy inspektor ogrodowy, który stworzył układ łączący regularne ogrody w centrum z krajobrazowym parkiem na obrzeżach. Prace trwały od 1844 do 1859 roku.

W czasach księżnej Doroty park był miejscem prywatnym, dostępnym tylko dla najbliższych członków rodziny książęcej i ich gości. Dopiero na początku XX wieku, na polecenie księcia Bonsona, przekazano go miastu Żagań.

Co zobaczyć w parku – zabytki i ukryte zakątki

Park to nie tylko zieleń i alejki spacerowe. Wśród drzew ukryte są zabytkowe budynki, z których część pamięta czasy świetności księstwa. Można tu natrafić na domek portiera, oranżerię, świątynię dumania czy unikatowy kościółek Świętego Krzyża. Jest też domek dzwonnika i zabytkowy szpital.

W ogrodzie pałacowym znajduje się siedem fontann, choć część z nich jest w trakcie renowacji. Zachowały się między innymi „żabia studnia”, fontanna „waza” oraz „Amor i Nerejdy” przy skrzydle pałacu. Niektóre elementy wymagają konserwacji, ale to nie zmienia faktu, że spacer po parku to trochę jak podróż w czasie.

Przez teren prowadzi oznakowana trasa turystyczna „Kamienne Ślady Przeszłości” o długości około 3 kilometrów. Zaczyna się przy Punkcie Informacji Turystycznej obok pałacu i wiedzie przez ogród pałacowy do parku średniego zwanego Bażanciarnią. Po drodze ustawione są tablice pokazujące, jak poszczególne miejsca wyglądały dawniej – to dobry sposób na samodzielne zwiedzanie.

Park dla rodzin z dziećmi

To miejsce sprawdzi się świetnie na rodzinny wypad. Dzieci mają tu przestrzeń do biegania, a rodzice mogą spokojnie spacerować alejkami. Park dzieli się na dwie części – uporządkowaną pałacową i górną, bardziej dzikę, która ciągnie się aż do dworca PKP. W tej drugiej można spotkać leśne zwierzęta – sarny i lisy.

Park graniczy z Kępą Ludwika, wyspą na Bobrze, co daje dodatkowe możliwości na dłuższy spacer. Na miejscu można wypożyczyć rower i z siodełka poznać wszystkie zakątki – dla rodzin z większymi dziećmi to dobra opcja, żeby zobaczyć więcej w krótszym czasie.

Park Książęcy należy do Europejskiego Związku Parków Łużyckich i jest chętnie odwiedzany nie tylko przez mieszkańców Żagania, ale także z pobliskich Żar, które dzieli od niego zaledwie 15 kilometrów.

Pałac Książęcy – serce zespołu

Centrum całego założenia stanowi barokowy Pałac Książęcy, jedna z najokazalszych budowli tego typu w Polsce. Powstał w XVII wieku na miejscu piastowskiego zamku z czasów średniowiecza. Pierwszym budowniczym renesansowej rezydencji był wspomniany Albrecht von Wallenstein. Projekt zaprojektował włoski architekt Vincenco Boccacci, ale prace przerwała tragiczna śmierć Wallensteina.

Budowę kontynuował od 1646 roku książę Vaclav Eusebius von Lobkovic i wtedy budowla nabrała dzisiejszego kształtu. Obecnie w pałacu mieści się Żagański Pałac Kultury, który organizuje różne wydarzenia kulturalne. Można go zwiedzać z przewodnikiem przez cały rok, poza poniedziałkami, w wyznaczonych godzinach.

Na parterze w skrzydle wschodnim warto zobaczyć odnowiony hol turkusowy z wieloma trofeami myśliwskimi. Bogatsze pod względem rozmaitości sal jest pierwsze piętro, ale tam wstęp tylko z przewodnikiem. Pałac nie ma oryginalnego wyposażenia, ale sama architektura i historia robią wrażenie.

Dla kogo to miejsce

Park sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do aktywności i kontaktu z naturą. Miłośnicy historii docenią zabytkowe budynki i opowieści o księżnej Dorocie. Osoby szukające spokojnego miejsca na spacer mają do dyspozycji kilometry alejek w cieniu starych drzew.

To też dobre miejsce na rower – są tu wyznaczone trasy, a stojaki rowerowe znajdują się przy wejściu. Fotografowie znajdą ciekawe kadry, zwłaszcza w okolicach pałacu i fontann. Park jest otwarty dla wszystkich i nie trzeba płacić za wstęp – to teren wypoczynku mieszkańców i turystów.

Informacje praktyczne – jak zwiedzać, ile kosztuje

Park jest dostępny cały rok i można go zwiedzać bezpłatnie. Wejście główne znajduje się od strony ulicy Szprotawskiej. Najlepiej zaplanować sobie przynajmniej dwie-trzy godziny, żeby spokojnie obejrzeć główne atrakcje i przejść trasę „Kamienne Ślady Przeszłości”.

Jeśli chcecie zwiedzić pałac z przewodnikiem, bilety są do nabycia w Centrum Informacji Turystycznej – to mały budynek zwany „basztą”. Zwiedzanie możliwe jest przez cały rok w wyznaczonych godzinach, poza poniedziałkami. Warto wcześniej sprawdzić aktualne godziny otwarcia.

Dojazd samochodem jest prosty – Żagań leży przy drodze krajowej nr 12. Park znajduje się w centrum miasta, więc nie sposób go przegapić. Można też przyjechać pociągiem – dworzec PKP znajduje się niedaleko, a górna część parku ciągnie się właśnie w tamtą stronę.

Na miejscu działa wypożyczalnia rowerów, co jest wygodną opcją dla tych, którzy chcą zobaczyć więcej w krótszym czasie. Trasa rowerowa prowadzi przez najciekawsze zakątki parku.

W okolicy warto zajrzeć też do gotyckiego kościoła świętych Piotra i Pawła, dawnego kompleksu augustiańskiego czy Muzeum Obozów Jenieckich, które znajduje się około 2 kilometry od pałacu. Sam Żagań ma urokliwy rynek z zabytkowymi kamienicami, więc można połączyć zwiedzanie parku z krótkim spacerem po starówce.